Gülnar (Gülpınar) Türkmen yayla kenti olan ilçe, Taşeli Platosu’ na kurulmuştur. Üzümü ve doğal güzellikleri ile tanınan Gülnar, %97 okuryazar oranı ile Türkiye’nin eğitim seviyesi en yüksek ilçelerindendir. Turistlerin pek bilmediği; ama tarihi birikimi yüksek bir ilçe olan Gülnar’ın tarihi Hititlere kadar uzanmaktadır.
Gülnar Nüfusu
Gülnar nüfusu 2015 yılı verilerine göre 26,029 olup; nüfusun 12,946’sı erkek, 13,083’ü kadın bireylerden oluşmaktadır. Yıllara göre azalan bir nüfusu bulunan Gülnar’da, 2014 yılının nüfus verileri 2015’te sabit kalmıştır.
Gülnar Tarihi Yerleri
Gülnar tarihi yerleri açısından çok zengin olmamakla birlikte, zengin bir tarihi birikime sahiptir. Gülnar’ın bazı tarihi yerleri henüz araştırılmamış, bazı yerlerde ise gerekli bilgi toplanamamıştır.
• Kırshu (Meydancık) Kalesi, Hitit İmparatorluğu’nun yıkılmasından sonra Anadolu’daki karışıklıktan faydalanarak kurulan Pirindu Krallığı tarafından inşa ettirilmiştir. Pirindu Krallığı, Luvilere bağlıdır ve kale Milattan önce 7. yüzyılda yapılmış, Milattan önce 6. yüzyılda ise Babil İmparatorluğu hakimiyetine girmiştir. Babil İmparatoru Neriglissar (M.Ö. 559-556) döneminde kale yıktırılmıştır. Milattan önce 5. yüzyılda ve 4. yüzyılda Perslerin askeri ve idari kenti, Milattan önce 3. yüzyılda ve 2. yüzyılda da Mısır krallarının garnizonu olarak kullanılan kale, Babil’in hükümranlığının ardından Ahameniş, Makedonya, Mısır ve Selevkoshakimiyetlerini yaşamıştır. Roma ve Bizans dönemlerinde yerleşim yeri olarak kalenin çevresi kullanılmış, kale yeniden yaptırılmıştır. Osmanlı döneminde Beydili Kale olarak adlandırılmıştır.

Mersin / Gülnar hava durumu

tahmin-show-2

1980 yılında bulunan ve Silifke Müzesi’nde sergilenmekte olan Meydancık Kalesi definesi üç pişmiş toprak kap içerisinde çıkartılmıştır. Definenin çoğunluğunu drahmi ve tetradrahmiler oluşturmakta, define içerisinde Helenistik dönem sikkelerinden Büyük İskender, III. Filip, Demetrius Poliorketes, Lysimakhos adına basılmış sikkeler de yer almaktadır. Ayrıca Pergamon kralları, Selevkos hükümdarları ve Ptolemaios firavunları gibi egemenliği altına girilen ya da etkileşimde bulunulan çeşitli medeniyetlerin sikkelerine de define içeriğinde rastlanılmıştır.
• Zeyne Türbesi, asıl adıyla Şeyh Ali Semerkandi Türbesi Beylikler Dönemi’nde yapılmış bir külliyenin ayakta kalabilen türbe kısmıdır; ancak külliye ile ilgili herhangi bir yazılı kaynak yoktur. Rahatsızlığı olanların, adağı olanların ziyaret ettikleri ve de kurban kestikleri türbeye adını veren Ali Semerkandi ile ilgili bir efsane anlatılmaktadır:
Çobanlık yapmakta olan Semerkandi, öğle sıcağında yoldan geçmekte olan bir Türkmen tarafından sert sözlerle azarlanır. Buna çok üzülen Semerkandi, sabır ve dua ile ilerlerken elindeki sopasını kayaların ortasına vurur ve su fışkırmaya başlar. Susuzluktan yanan hayvanlarını susuzluktan kurtarır. Pınarbaşı, Şeyh Ali Pınarı, Zeynel Abidin Pınarı isimleri ile bilinen pınar, rivayette sözü edilen yerdir.
• Şeyh Ömer Türbesi’nde Bahri Ölüm ismi verilen Kur’an tefsirinin yazarı yatmaktadır.Şeyh Ömer Köyü’nde yer alan türbenin üzeri tamir edildiğinden, eski özelliği bilinmemektedir.
• Mennan (Mennen) Kalesi’nin kim tarafından ne zaman yapıldığına dair herhangi bir bilgi yoktur. Birçok kavim tarafından konumu ve zor ele geçirilmesi sebebiyle korunak yeri olarak kullanılmıştır. Kalenin herhangi bir yerinde bir isim, yazı ve işaret bulunamadığından kale ile ilgili bilgiler çok eksiktir. Mennan kalesi yakınlarında olan ve önemli olaylar yaşanan bazı yerler:
1. Örenpınar Mevkii’nde eski bir şehir kalıntısı bulunmaktadır.
2. Bergün Yaylası’nın Muhaller Köyü’ne yakın olan kısmında Selevkos, Roma ve Bizanslılar’ dan kalıntılar; Yerköprü civarında ise Karaman Beyleri’ ne ait binalar bulunmaktadır.
• Demirözü (Hortu) birçok tarihi kalıntı bulundurmaktadır. Köyde bulunan Maltepesi büyük bir höyük bulundurmaktadır. 1968 yılında kazı yapılan höyükte Pan, Eros ve Atlas heykelleri, küpe ve takılar bulunmuştur. Roma- Helen Dönemi’ne ait olduğu düşünülen eserler Silifke Müzesi’ne teslim edilmiştir. Kazılarda ayrıca tabanı mermer döşeli bir bina ile bir de şırahane bulunmuştur.
Gülnar Gezilecek Yerler
Gülnar gezilecek yerler arasında ilk sayılabilecek olan Ilısu Şelalesi’dir. 70 metre yükseklikten dökülen şelale, bu yükseklikle aynı zamanda da yüksek debili olması sebebiyle hoş fotoğraf karelerine manzara olmaktadır. Etrafındaki doğal güzelliklere dalıp gezmeye doyamayacağınız bir alanla çevrili olan Ilısu Şelalesi üzerinde Gezende Barajı bulunmaktadır.
Gülnar’da gezebileceğiniz tarihi mekanlar arasında Demirözü (Hortu), Mennan Kalesi, Şeyh Ömer Türbesi, Zeyne Türbesi, Kırshu (Meydancık) Kalesi sayılabilir.
Gülnar Yemekleri
Gülnar yemeklerinde bulgur ayrı bir önem taşır. İçli köfte, çiğ köfte, yeşil mercimekli köfte, topalak, batırık, kısır yemekleri, bulgur içeren Gülnar yemeklerine örnektir. Ebegümeci, ısırgan, kuzukulağı, kenger, gırnazpişirilen sebzelerdir. Sac üstünde yapılan yemeklere et kavurma, börek, sıkma ve mantı örnektir. Ciğer kebabı, şiş kebabı, lahmacun, Adana kebabı da Gülnar yöresine özgü olmakla beraber, her yere yayılmıştır.
Paluza, samsıra, bandırma, taktak helvası, pekmez ve yoğurt helvası Gülnar yöresine ait tatlı çeşitleridir.